Albanese politie zet waterkanonnen met chemisch middel in tegen vreedzame studentenprotesten in Tirana

Op de boulevard Dëshmorët e Kombit in Tirana zette de Albanese politie vrijdag twee waterkanonnen met een chemisch toevoegmiddel in tegen studenten. Ook traangas kwam erbij, terwijl de menigte volgens de berichtgeving geen enkel verzet bood. De studenten protesteren al twaalf dagen tegen de regering. Media noemden het optreden ongekend, omdat er op dat moment geen enkele aanleiding voor geweld was. De naam van de boulevard betekent zoveel als de martelaren van de natie. De straat loopt vanaf het Skanderbegplein door het regeringskwartier van Tirana en is al weken het toneel van de studentenprotesten tegen de regering van premier Rama.

Eerder op de dag escaleerde een samenkomst van betogers bij het ministerie van Onderwijs in Tirana. Een deel van de betogers was gemaskerd. Zij rukten afzettingshekken los, staken vuilcontainers in brand en gooiden stenen naar het ministeriegebouw. De politie zette er zelf ook een waterkanon en traangas in om de menigte te verspreiden. Die trok daarna richting het Skanderbegplein en het regeringsgebouw. Het ministerie van Onderwijs ligt op loopafstand van het Skanderbegplein, in het regeringskwartier van de stad. Het gebouw van de Albanese premier staat er ook vlakbij.

Vanaf het Skanderbegplein trokken betogers naar het kantoor van premier Edi Rama in Tirana. Onder hen waren docenten, academisch personeel, medisch personeel en ouders. Ze eisten daar het aftreden van de premier. De stoet volgde dezelfde route als de groep die eerder bij het ministerie van Onderwijs uiteen was gejaagd. Rama is al meer dan een decennium premier van Albanië. Hij leidt de Socialistische Partij, die in Albanië alleen regeert.

Volgens premier Edi Rama organiseert de oppositiepartij PD geweld onder het mom van studentenprotest. Daarbij zijn volgens hem ook gemaskerde actoren en Antifa-aanhangers betrokken. Hij reageerde daarmee op Facebook op de verbrande dialoogstoelen die zijn kantoor voor de betogers had neergezet. De PD, voluit de Partia Demokratike, is de grootste oppositiepartij in het Albanese parlement. De partij zit al jaren overhoop met de regering van Rama. Antifa staat, net als elders in Europa, bekend als een losse antifascistische beweging zonder vaste leiding of lidmaatschap. Vicepremier Albana Koçiu reageerde op de betoging van die dag met een eigen stelling. Dialoog is volgens haar de weg van wie argumenten heeft, en geweld de weg van wie niets meer te bieden heeft.

Volgens de Avokati i Popullit (ombudsman) zaten bij haar bezoek aan het protest van 20 oktober 118 personen vast in het politiebloc. Dat bloc heeft een capaciteit van 67 plekken. Van de 118 waren er 36 net aangehouden en zes minderjarig. Voor Nederlanders en Belgen met familie of werk in Tirana laat dat zien dat het protest na twaalf dagen verder verhardt. De Albanese ombudsman houdt onder meer toezicht op de omstandigheden van aangehoudenen en op het politieoptreden bij betogingen. Zulke bevindingen volgen doorgaans op eigen, onaangekondigde bezoeken aan plekken waar mensen worden vastgehouden. Het Traumaziekenhuis in Tirana behandelde op 21 oktober zes betogers, tegen 34 de dag ervoor. Onder die zes zat één minderjarige. In het politiebloc dienden de aangehoudenen zelf nog zes klachten in over vermoed politiegeweld tijdens hun aanhouding op 20 oktober, die de ombudsman in behandeling nam.