Rechtbank Tirana verklaart arrestaties betogers onrechtmatig, terwijl PD verdeeld blijft over Berisha

De rechtbank van eerste aanleg van Tirana verklaarde op 22 oktober de arrestatie van 18 van de 27 opgepakte betogers onrechtmatig. Ze gelastte hun onmiddellijke vrijlating. De verdachten waren opgepakt wegens deelname aan onwettige samenkomsten en manifestaties en verzet tegen de openbare orde. De resterende negen moeten zich geregeld bij de gerechtelijke politie melden. Voor wie in Albanië woont of een betoging bijwoont, laat de uitspraak zien dat een arrestatie tijdens de protesten niet automatisch tot vervolging leidt: de rechter corrigeerde de politie bij twee op de drie aanhoudingen.

Die arrestaties staan niet op zichzelf. Ze vielen midden in een protestbeweging die al veel langer aanhoudt. Albanezen gaan al meer dan honderd dagen de straat op tegen de regering van premier Edi Rama en eisen zijn aftreden. Een van hun niet-onderhandelbare eisen is een tijdelijke, partijloze technische regering. Die regering zou met een mandaat van twaalf maanden het land naar nieuwe verkiezingen moeten leiden. Berisha noemt een technische regering een voorwaarde voor vrije en eerlijke verkiezingen, zolang Rama aan het hoofd van de regering staat. Zolang die eis niet wordt ingewilligd, houden de betogingen aan, met het risico op nieuwe arrestaties zoals op 22 oktober.

De uitspraak valt midden in een voortslepende machtsstrijd binnen de oppositie tegen Rama. Oppositieleider Sali Berisha van de Democratische Partij (PD) sloot op 22 oktober uit dat hij zelf als eerste stap uit de politiek zou stappen. Dat nadat betogers ook zijn aftreden eisten naast dat van Rama. Berisha noemde dat scenario onbestaanbaar en zei dat zijn vertrek alleen Rama zou versterken. Hij stelde dat er in Albanië nu een echte oppositie bestaat en wees een vergelijking tussen hemzelf en Rama van de hand.

Binnen de PD, de grootste oppositiepartij in het Albanese parlement, klinkt kritiek op die opstelling. Voormalig PD-parlementslid Ervin Salianji beschuldigde partijleider Berisha ervan de Democratische Partij te verstikken. Berisha’s vertrek als partijleider zou volgens hem juist de weg vrijmaken voor het einde van Ramas premierschap. Salianji noemde Berisha een hindernis voor politieke rotatie binnen de partij. Hij kondigde verdere stappen aan tegen diens leiderschap als de oppositie de lokale verkiezingen niet wint.

Voor inwoners van Albanië betekent die verdeeldheid binnen de PD vooral dat een snel einde aan de politieke onzekerheid niet in zicht is. Berisha wijst zijn eigen aftreden van de hand. Zijn partijgenoot Salianji stelt net dat aftreden als voorwaarde voor de val van Rama. Zolang die twee binnen de PD tegenover elkaar blijven staan, ontbreekt een eenduidig front tegen Rama. Daardoor duren de protesten voort, met het risico op nieuwe arrestaties zoals die van 22 oktober.

De negen betogers die zich voorlopig moeten blijven melden bij de gerechtelijke politie, wachten op een vervolg van hun zaak. Edi Rama is premier van Albanië en leidt de regerende Socialistische Partij. Sali Berisha was eerder zelf president en premier van Albanië en leidt nu de Democratische Partij vanuit de oppositie. Een reactie van Rama op de kritiek van Salianji aan het adres van Berisha is er vooralsnog niet.